Sugiliet, Zuid-Afrika

Paars is mijn favoriete kleur, van paarse saffier tot sugiliet. Maar niet alle paarse stenen betoveren mij. Charoiet bijvoorbeeld daar heb ik weinig mee, maar dat is natuurlijk persoonlijk. Gelukkig zijn er, naast de meest bekende amethist, veel mooie paarse stenen. En één daarvan is sugiliet. De heldere (ook wel jellybean of ‘gel’ genoemd), levendige paarse stenen vind ik het mooiste. Mijn eerste topkwaliteit ‘gel’ sugiliet vond ik tijdens een van mijn eerste bezoeken aan Tucson, in Arizona. De steen gezet in een ring was van een mooie ‘gel’ kwaliteit, slecht geslepen dat dan wel weer. Maar ik was helemaal gelukkig met mijn vondst.

Het mineraal

Sugiliet is een cyclosilicaat* mineraal dat je niet veel ziet en waar weinig over wordt geschreven. De kleur varieert van donker- tot roodpaars. En heel soms vind je sugiliet met een hoge translucentie die door een hoge lichttransmissie een egale kleur heeft, zoals bijvoorbeeld een ‘jelly bean’. Deze translucentie of semi-doorzichtige sugiliet kwam vooral voor in de allereerste vondsten, begin negentiger jaren. Maar ook latere ontdekkingen hebben een mooie paarse kleur. 

Sugiliet leent zich uitstekend voor het maken van een mooie carving, cabochon of kralen. Gefacetteerd zie je de steen niet veel, alhoewel ikzelf heb een stuk ruw gefacetteerd met vier grote facetten. Een experiment waar ik tot nu toe nog steeds trots op ben. Sugiliet is een harde steen om te slijpen maar het resultaat mag er zijn en met een mooie polish heb je een prachtig exemplaar.

Sugiliet konijn, verschillende kleuren sugiliet in ketting en ruw stuk sugiliet – KiliaanJewelry.nl

Een stukje historie

De eerste sugiliet ontdekking op het eiland Iwagi in Japan dateert alweer uit 1944 en werd gedaan door de twee Japanse geologen Ken-ichi Sugi en Kutsuna. Deze sugiliet was niet noemenswaardig indrukwekkend, de kleur was een beetje groen, bruin en eigenlijk totaal oninteressant. Pas jaren later, in 1979, als het mineraal in Zuid-Afrika in een paarse variëteit gevonden wordt, begint er wereldwijd interesse voor deze rariteit te ontstaan. Mede waarschijnlijk ook door de grotere hoeveelheid die er beschikbaar kwam, werd het mogelijk om de steen voor meerdere doeleinden te gebruiken. Hierdoor werd de paarse sugiliet steeds bekender en groeide de vraag.

Wist je dat de ontdekking eigenlijk per ongeluk is gedaan? Het plafond van een schacht stortte in waardoor sugiliet gevonden werd. De belangrijkste mijn is de Wessels Mine, Kalahari woestijn in Zuid-Afrika waar het materiaal als bijproduct uit de mangaanmijnen werd gehaald. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het zijn mooie kleur te danken heeft aan mangaan (Mn) en ijzer (Fe). 

Royal Lavulite of Royal (L)Azel

De edelsteen kwaliteit sugiliet staat ook bekend onder de handelsnamen Royal Lavulite, Royal Azel of Royal Lazel alhoewel de meeste gebruikelijke naam sugiliet of sugilite is. 

De naam Royal Azel is bedacht door een marketingman die het leuk vond om de paarse steen een nieuwe naam te geven. Een nabijgelegen dorp Hotazel trok zijn aandacht en bedacht dat dit de nieuwe naam zou worden. Maar of dat nu zo’n goede keuze was… voor de locals betekende de naam namelijk ‘hot as hell’ gezien de hoge zomer temperaturen die vaak boven de 37 °C uitkwamen. Misschien dat dit er wel debet aan is dat Royal Azel minder bekendheid geniet.

Naast Zuid-Afrika wordt het paarse mineraal in kleine, niet noemenswaardige, hoeveelheden ook gevonden in landen als Canada, Italië, Australië en India.

Sugiliet en richteriet slabs en ketting KiliaanJewelry.nl

Paars

De chemische samenstelling van sugiliet varieert waardoor de kleuren onderling kunnen verschillen. Dit maakt dat het moeilijk is om twee gelijke stukken te vinden, maar hierdoor is het materiaal extra intrigerend. De verantwoordelijke elementen die invloed hebben op de kleur zijn ijzer of mangaan. 

Twee kwaliteiten:

In een Gems & Gemology artikel uit 1987 blijkt dat er twee varianten sugiliet zijn de eerste met een hoger aandeel sugiliet, ook wel ‘maganoan’ sugiliet genoemd, en de tweede bestaat uit een combinatie van sugiliet en chalcedoon kwarts.4

‘Manganoan’

Hoe hoger het aandeel sugiliet is, hoe duidelijker de paarse kleur naar voren komt en als deze ook egaal en semi-doorzichtig is, dan heb je al snel een topkwaliteit in handen. 

Gemengd met chalcedoon kwarts

Sugiliet kan een mix zijn met chalcedoon kwarts. Dit materiaal herken je aan de meer vlekkerige verschijning die vaak ook iets lichter van kleur is. Maar je ziet ook combinaties met mineralen als richteriet (NaCaMgFe²⁺₂(OH)₂), bustamiet (Mn²⁺,Ca)SiOof het donker bruinzwarte mangaanoxide als Brauniet, hausmaniet of manganiet samen in een ruw stuk.3

Witte vlekken kunnen duiden op het mineraal pektoliet. De combinaties van deze mineralen zorgen voor een prachtig kleurenspel.

Simulanten en imitaties

Simulant:

Soms wordt charoiet aangezien voor sugiliet, maar er is een duidelijk visueel verschil. Charoiet heeft een vezelachtige, wervelende lijnpatronen terwijl bij sugiliet de verschillende kleurnuances geleidelijk in elkaar overlopen. 
Brekingsindex charoiet 1.548 – 1.561
Brekingsindex sugiliet   1.605 – 1.611

Imitaties:
  • Man-made: het paarse mineral wordt op verschillende manieren geproduceerd. Restanten worden vermalen tot poeder en met een harsachtig middel tot blokken gevormd en verkocht.
  • Beitsen is ook een mogelijkheid, waarbij natuurlijk materiaal als bijvoorbeeld marmer of serpentijn paars wordt gebeitst. Een nader onderzoek geeft vaak uitsluitsel over het materiaal.
  • Maar ook paars keramiek, plastic of bijvoorbeeld glas kan goed doorgaan voor het mooie paarse mineraal. Ook hier is nader onderzoek nodig om tot de eindconclusie te komen dat je te maken hebt met een imitatie.

Kenmerken

Kleur                                      : paars en heel soms roze
Chemische samenstelling  : KNa2Li3Fe2(Si12O30)5
R.I.                                         : 1.605 tot 1.611
Spot reading                         : 1.54 (door kwarts onzuiverheden)
Soortelijke massa                : 2.69 tot 2.79
Spectrum                              : brede absorptie tussen 500 en 600 nm, banden op  411, 419, 437 en 445 nm
Hardheid                               : 5,5 – 6,5 Mohs

* cyclosilicaat: Een cyclosilicaat is een silicaat waarbij 3, 4, 6 of 8 silica tetraëders verbonden zijn (wikipedia).

Kanttekening: Jaarlijks in januari en februari is er in Tucson een internationale mineralen- en edelstenenshow. In de woestijn worden grote tenten neergezet, alle showrooms en kamers in de hotels en motels maar ook op straat vind je de meest uiteenlopende mineralen, edelstenen en juwelen. In elke prijsklasse is er iets te koop. Een must-go voor iedere edelsteenliefhebber, -kenner en -specialist.

Sugiliet werking

De sugiliet betekenis is extra bijzonder doordat deze steen spirituele wijsheid en liefde brengt. De stroom van liefde zorgt ervoor dat alle chakra’s op een lijn komen te staan. Mediteren met sugiliet helpt om antwoorden te krijgen op je levensvragen. Ook stimuleert het een liefdevolle communicatie, vermindert het stress en zorgen.

Paars is de kleur van de spiritualiteit 

Maar liefst 2 sterrenbeeld passen bij deze steen: Vissen en Maagd

Chakra: zevende oftewel kruinchakra

Bronnen:

1Geology.com
Mindat.org – https://www.mindat.org/min-3822.html
Wiener Edelstein Zentrum https://www.edelsteine.at/en/glossaries/lexicon/sugilite/
Eurogem.biz  https://www.eurogem.biz/en/Gemstone-Library/Sugilite/
5Gem-A https://gem-a.com/gem-hub/gem-knowledge/understanding-sugilite-gemstones-minerals

Met dank aan Ben DeKoning Designs voor zijn niet aflatende enthousiasme om zijn kennis over sugiliet te delen.

Voor meer informatie: Laetitia Ruchtie Laetitia@kiliaanjewelry.nl

Een nieuwe edelsteen ontdekking!

edelsteen ontdekking rhodatrolite. De mooie roze natroliet of rhodatrolite wordt gevonden in Nusa Kambangan Indonesie
Rhodatrolite

Op zich worden er wel vaker edelsteen ontdekkingen gedaan. Waarom is deze dan zo bijzonder? De rhodatrolite of roze natroliet komt van het eiland Nusa Kambangan, een eiland onder midden-Java. Onze moeder, de naamgever van ons sieradenmerk Kiliaan Jewelry, is daar geboren. Dit is voor ons echt bijzonder en wij gaan ook proberen om onze hand te leggen op een paar stukken van deze edelsteen ontdekking rhodatrolite of natroliet.

Roze Larimar of Rhodatrolite?

Het is begin 2020 als er op een eiland vlakbij Java een aantal stenen gevonden worden die sterke gelijkenissen vertonen met de Larimar, weliswaar heeft de Dominicaanse edelsteen een aqua blauwe kleur en rhodatrolite is meer oranje roze maar de tekening of structuur van de stenen komen echt overeen. Het is dan ook niet vreemd dat de nieuwe steen, voordat het officieel geïdentificeerd is, de naam roze Larimar krijgt.

De ontdekkers van de nieuwe steen zijn meteen gecharmeerd en besluiten vrij snel na de vondst het materiaal naar het laboratorium in Taiwan (TULAB) op te sturen om zo definitief uitsluitsel te krijgen of het echt om een nieuwe roze pectoliet variëteit oftewel een roze Larimar gaat. Of zou het toch iets anders zijn?

Het ruwe, ongeslepen, materiaal wordt in het lab onderworpen aan een aantal onderzoeken en daaruit blijkt dat de steen ondanks zijn gelijkenis met Larimar geen nieuwe variëteit pectoliet of roze Larimar is. Maar dat het gaat om een natroliet variëteit (niet te verwarren met de natroliet van andere locaties). Naast de lab informatie van de roze natroliet of rhodatrolite hebben we de informatie van Larimar gezet, want zeg nou zelf het is een andere steen maar het hadden makkelijk zusjes kunnen zijn.

Informatie edelsteen ontdekking rhodatrolite

Het zal niet lang duren voordat dit rhodatroliet wordt, vermoed ik zomaar:
Kleur : oranjeroze tot bruinroze wit gevlekt
Brekingsindex, spot reading : 1.49 
Samenstelling : Na2Al2Si3O10·2H2O
Spectrum : brede absorptieband op 400-570 nm
Soortelijke massa : gemiddeld 2.24
Hardheid : 4,4 – 4,6 Mohs

Larimar
Kleur : helblauw wit gevlekt
Brekingsindex, spot reading : 1.60
Spectrum : niet waarneembaar
Soortelijke massa : 2.81
Hardheid : 4,5 – 7 Mohs

Larimar is de steen van de Dominicaanse republiek. De tekening van de steen lijkt op de rhodatroliet
Larimar

Bron:
GIA.edu – zomer 2020, gem news

Diamant in een veranderende wereld

De diamantindustrie zit in een transformatie en dit is niet geheel vrijwillig. De veranderingen in de wereld volgen elkaar in een rap tempo op en dat heeft ook gevolgen voor de diamanthandel. De wereldwijde verkopen lieten al een dalende tendens zien en met het online aankoopgedrag van de jonge generaties, de Millenials (1980-1996) en Generatie Z (1997-2010), verandert er veel. Deze jonge consument koopt online, ze vergelijken kwaliteit en prijs op verschillende sites of dat nu een sieraad of een paar sneakers is. Hoe lager de prijs hoe beter.

Dit geldt ook voor diamanten. Diamanten komen in alle prijsklassen voorbij, ook de synthetische diamant. Het is dan niet verwonderlijk dat de generatie die gek is op technologie en ‘sustainable’ bijna op het voorhoofd getatoeëerd heeft staan, zich toch even achter de oren krabt en verder leest. De synthetische diamanten zijn een stuk goedkoper, een technisch hoogstandje en na een beetje research lijkt het of de ‘lab grown diamant’ mens- en milieuvriendelijker is. De keuze is dan snel gemaakt.1 Waarom zit diamant in een veranderende wereld?

diamant

Shoppen voor een fashion snack

De jonge kopers hechten veel minder waarde aan de traditie dat een diamant voor altijd is. Ze houden van een ‘fashion snack’. Mooi, snel, ‘sustainable’ en niet duur. Leuk om mee te pronken op het werk, als je naar het strand gaat of op vakantie bent. De waarde is niet super hoog, de diamant is van een goed formaat en de emotionele waarde is klein.

Met de komst van de synthetische diamant zijn er nieuwe mogelijkheden ontstaan. En roze of een blauwe diamant was alleen voor die enkele rijke koper weggelegd. Vandaag de dag kun je roze en blauwe synthetische diamant voor een ongekend lage prijs kopen. En ze zijn populair. Het schijnt dat 50% van verkochte Lightbox diamanten roze of blauw is.2

Kun je voorstellen hoe leuk het is om bijvoorbeeld één roze en één blauwe diamant in je oren te hebben? Mismatch sieraden met synthetische diamant worden in een keer betaalbaar. De nieuwe diamant in een veranderende wereld betekent ook dat de tijd van sparen voor een diamant voorbij lijkt.

De klantenreis

Deze jonge mensen hebben veel gereisd, de ene beleving na de andere meegemaakt en dat willen ze ook als ze iets kopen en niet alleen bij een sieraad, maar ook bij chocolade om iets te noemen. Een unieke ervaring, een klantenreis van het begin tot het einde wordt steeds belangrijker. Of het nu de technologie is, een diamant waar een foto, liefdesverklaring of vingerafdruk in zit, heel klein maar toch, of een misschien wel een unieke groeivorm, met synthetische diamant behoort dit tot de betaalbare mogelijkheden.1 Het verhaal van een ‘diamond is forever’ is leuk, maar niet de trend van nu.

Hoelang behoudt de diamant nog zijn glans?

De diamantindustrie heeft het de afgelopen paar jaar niet makkelijk gehad. Teruglopende verkoopcijfers en vervolgens komt de natuurlijke diamant nog verder onder druk door de wereldwijde ontwikkelingen:

1. Hong Kong protesten 2019-2020

De maandenlange protestdemonstraties tegen de Chinese overheid hebben grote gevolgen voor de bewoners in Hong Kong, maar ook voor het consumentenvertrouwen. Hong Kong is een belangrijke afzetmarkt voor natuurlijke diamanten en luxeproducten. Met de aanhoudende protesten is er ook een daling te zien in de diamantverkopen in het luxe segment.3

2. Diamant uit de fabriek
HPHT synthetische diamant

Op een gegeven moment bereiken innovaties een groter publiek en zo ook het besef dat een synthetische diamant identiek is aan (natuurlijke) diamant. De ontdekking dat diamant ook in een fabriek gemaakt kan worden en… exact hetzelfde is als natuurlijke diamant.

De emotie rondom het bijzondere feit dat diamant miljarden jaren geleden diep in moeder aarde ontstaan is, en een schaars product, wordt meteen opzijgeschoven. De minder mooie kanten die horen bij het mijnen van natuurlijke diamant wordt vaak op subtiele wijze naar voren gebracht in een bijna agressieve marketingaanpak van de synthetische diamant fabrikant.3 Want wie wil er nu niet een ‘sustainable’ diamant waarbij jonge, oude mensen en milieu geen slachtoffer meer zijn van een miljarden business.

De verschillen

De positieve kanten van het mijnen van diamanten wordt daarbij voor het gemak achterwege gelaten, maar die zijn er. Wat te denken van de werkgelegenheid in de vaak arme landen, de verbeterde gezondheidszorg of scholing. En ja, de synthetische diamant heeft waarschijnlijk een groenere footprint dan de natuurlijke diamant maar ook de fabrieksproductie van de synthetische diamant heeft zijn nadelen, is belastend voor het milieu (zeer hoog energieverbruik en CO2-uitstoot) en draagt niet bij aan de werkgelegenheid, gezondheidszorg en scholing in arme landen.

3. Virus met wereldwijd grote gevolgen

Covid-19 heeft een grote impact op onze gezondheid en de wereldwijde economie, de gevolgen en hoe lang de pandemie gaat duren zijn nog onzeker, hier en daar trekt de mist op maar zicht op de nabije toekomst is er nog niet. De ruwe natuurlijke diamanten komen het land niet uit met als gevolg dat de handel stilligt, de ruwe diamanten die bij de slijperij liggen kunnen niet geslepen worden omdat de fabrieken gesloten zijn. Een hele keten, zoals zovele, is stil komen te liggen.

Maar ook het ‘funshoppen’ wordt belemmerd door de Covid-19 regelgeving en veel consumenten komen niet veel verder dan de aanschaf van basisproducten of de luxeproducten voor thuis. Juwelen, waaronder diamant, staat nog ver van velen af, hoe snel dit gaat veranderen en of de diamanthandel daar dan profijt van gaat hebben, is afwachten.3

Re-cutting the diamond industry in een veranderende wereld

Ondanks dat de natuurlijke diamant in een veranderende wereld het niet eenvoudig heeft, zal diamant er altijd zijn, hoe schaars de edelsteen gaat worden, is afhankelijk van toekomstige diamantvondsten en de kosten om ze uit de grond te krijgen. In ieder geval is het zeker dat de handel gaat veranderen alleen al met het opkrabbelen van het consumentenvertrouwen en het wennen aan een andere realiteit in een nieuwe wereld.

Op weg naar de 5e ‘C’?

Misschien zijn we wel op weg naar de 5 C’s. En wordt Carat, Color, Clarity en Cut uitgebreid met ‘Choice’. Met ‘choice’ wordt de keuze voor een natuurlijke of synthetische diamant aangeduid.2

Openheid

De genoemde ontwikkelingen hebben veel invloed op de wereldwijde diamanthandel. Kan de branche zich opnieuw uitvinden? Willen ze marktruimte creëren waarbij de synthetische diamant naast de natuurlijke diamant kan bestaan. En wat moet daarvoor gebeuren? Vragen die de komende tijd beantwoord worden. Er zal in ieder geval meer open- en eerlijkheid van beide kanten moet komen, zoals:

Synthetische diamant

  • De klant moet verteld worden dat een synthetische diamant uit de fabriek komt
  • Niet zeldzaam is
  • Hij geen inruilwaarde krijgt bij verkoop van de edelsteen
  • Synthetische diamant zal zijn waarde niet behouden en de komende jaren waarschijnlijk zelfs in prijs dalen
  • Een unieke kans om een grote diamant te kopen in een fancy kleur.

Natuurlijke diamant

  • Duurder in aanschaf
  • Behoudt zijn (inruil-) waarde
  • Met het mijnen van deze diamant wordt het milieu zwaarder belast
  • Controle op uitbuiting van mens en natuur (Kimberley Process)
  • Emotionele waarde van een natuurlijke diamant blijft. Het bijzondere moment van je eerste diamant, en de diamanten die daarna volgen, zal omringd blijven met een stukje nostalgie, het behalen van die belangrijke mijlpaal of die bijzondere gebeurtenis.

Met de beschikbare kennis en informatie kan de consument van nu een weloverwogen aankoop doen. Er is een lange weg te gaan, het overleg tussen de verschillende partijen is er, nu nog de daadwerkelijke stappen.

Bronnen

1. Forbes 15 juni 2020, Gary LaCourt, The New Reality of diamonds
2. CIBJO, 2 juli 2020, webinar Natural & Lab-grown diamonds, Rules for engagement, www.CIBJO.org
3. Forbes 20 maart 2020, Tim Treadgold, Third Strike for Natural Diamonds. Are they out?

Geboortesteen augustus, peridot

Peridot, ook wel bekend als peridoot, is de bekendste geboortesteen voor augustus. In het oude Egypte geloofden ze dat de geelgroene peridot, beschermde tegen negatieve invloeden en sombere gedachten bij het vallen van de schemering en de nacht. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in die tijd de peridot als talisman gebruikt werd. Maar ook nu is peridot misschien wel de perfecte edelsteen om onze gedachten iets te verlichten.

Peridot, Victoria & Albert museum London, demi parure

Vindplaatsen geboortesteen augustus

Peridot vind je op verschillende locaties in de wereld zoals o.a. in China, Myanmar, Pakistan, Tanzania, Vietnam en Amerika. Er zijn zelfs een aantal zeldzame exemplaren die via een meteoriet naar de aarde zijn gekomen. Hoe cool is dat! Of wat te denken van de exotische variant die op Peridot Beach in Hawaii aangespoeld is. 

De geschiedenis van deze groene glimmer wijkt af van de meeste andere edelstenen. Waar de meeste edelstenen in de aardkorst, de buitenste laag van de aarde, worden gevormd ontstaat peridot veel dieper nl. in de aardmantel, net zoals diamant. Peridot ontstaat in het magma van de mantel op ca. 30 tot 85 km diepte.

Het oude Egypte

In het oude Egypte werd al geschreven over een prachtige groene edelsteen, uit Zabargad, een heel klein eilandje in de Rode Zee. Zij noemden de groene ontdekking en geboortesteen augustus: edelsteen van de zon.

Cleopatra en de kleur groen

Wat heeft de koningin van het oude Egypte nu met peridot te maken? Koningin Cleopatra, misschien wel meest tot de verbeelding sprekende heerseres van Egypte, bezat een collectie groene smaragd. De kleur groen, die staat voor wedergeboorte, lente en eeuwige jeugd, had een grote aantrekkingskracht op haar en zij was helemaal bezeten van haar groene edelstenen. Alleen zijn verschillende historici ervan overtuigd dat de beroemde smaragd collectie in feite bestond uit prachtige groene peridot. 

De Drie Koningen

Zelfs tijdens de Middeleeuwen was er nog steeds verwarring over de groene edelsteen. Eeuwenlang dacht men zelfs dat de groene edelstenen in de reliekschrijn van de Drie Koningen, in de kathedraal van Keulen, smaragden waren. Na onderzoek is gebleken dat deze edelstenen peridot zijn. 

Identificeren van edelstenen

Op zich zijn zulke vergissingen niet zo heel vreemd, want het identificeren van edelstenen gebeurde in die tijd door naar kleur te kijken. De apparatuur om stenen van elkaar te onderscheiden, bestond nog niet. Een fout is dan zo gemaakt. Gelukkig kunnen we tegenwoordig peridot en smaragd eenvoudig uit elkaar houden en bij twijfel is een edelsteenkundig advies altijd aan te raden. Heb je een vraag over edelstenen? De edelstenen expert Laetitia van KiliaanJewelry geeft antwoord.

Hoe herken je de imitatie?

Soms verbaast het mij dat er imitaties zijn van edelsteen soorten die niet heel kostbaar zijn. Zoals rhodochrosiet bijvoorbeeld, en dan niet de mooie transparante variant, maar het roze familielid met de witte banden of slierten. Een mooie steen maar je verwacht hem niet meteen op de lijst imitaties. Maar hoe hoe herken je nu een imitatie. In dit artikel breng ik een aantal voor het voetlicht.

Rhodochrosiet

De belangrijkste vindplaats en producent van de mooie, roze, natuurlijke rhodochrosiet, ook wel bekend onder de handelsnaam Inca Rose, is Argentinië. Het is dan ook niet verwonderlijk dat rhodochrosiet de nationale edelsteen is van het vaderland van onze koningin Maxima.

De Sweet Home mijn in Colorado was een andere bekende rhodochrosiet mijn en leverancier van de grootste kristallen. Deze zijn geliefd bij menig verzamelaar. Helaas is deze mijn gesloten. De edelsteen vind je nog in landen als Zuid-Afrika, Peru, Australië, Roemenië, Spanje, Rusland, Mexico, Japan, China en Montana (USA). 

Imitaties van deze roze edelsteen bestaan al langer, vaak zijn ze van glas. Glas was tot recent het beste materiaal om de herkenbare banden in te maken. De glasimitatie is eenvoudig te onderscheiden van het echte materiaal. Kijk goed naar onder andere de kleur, glans, transparantie en brekingsindex, alhoewel de luchtbellen zijn misschien wel de echte weggever dat het om glas gaat in plaats van rhodochrosiet. 

Niet zo lang geleden is er een nieuwe imitatie rhodochrosiet op de markt gekomen, deze lijkt veel op de natuurlijke variant. De imitatie is gevonden op de edelstenenmarkt in Wuzhou, Guangxi, China en is gemaakt van geperst gibbsiet en calciet poeder (met een korrelige structuur). Hoe beoordeel je nu of het rhodochrosiet of deze imitatie is.

Identificatie

  • Kleur: rhodochrosiet is meer oranjeroze en de imitatie is roze
  • Witte banden: rhodochrosiet heeft onregelmatige (meer kartelig) banden en in de imitatie zijn deze vloeiend en regelmatig
  • Glans: rhodochrosiet heeft een glasglans en de imitatie een doffere, harsachtige glans
  • Brekingsindex: rhodochrosiet in het oranjeroze deel is 1.60 en in de witte banden 1.63. In de imitatie is de brekingsindex in het roze deel 1.56 en in de witte banden 1.50 / 1.511
  • Magnetisch: natuurlijk rhodochrosiet kan dankzij het mangaangehalte door een sterke magneet opgetild of gesleept worden, een (glas)imitatie doet dit over het algemeen niet.
Bron: Gems & Gemology, Fall 2019

Ivoor

De tijd dat we olifanten opjaagden en hun ivorenslagtanden zonder problemen legaal verkochten, ligt (gelukkig) ver achter ons. De liefhebber van de mooi gebronsde witte kleur heeft nu vooral de keuze uit mammoet-ivoor, been of een imitatie. Er zijn twee nieuwe harsachtige ivoor-imitaties op de markt gekomen. Deze staan bekend onder de namen Arvorin Plus en Resin-Ivory+S. Ze zien er mooi uit en hebben kenmerken van echt ivoor. Deze imitaties zijn ontdekt in respectievelijk een biljart- en gitaarwinkel. De herkenbare lijnen van het echte olifanten en mammoet ivoor vind je ook in deze imitaties.

Identificatie

Door de vele overeenkomsten is het identificeren van deze imitaties geen eenvoudige opgave. De kleur, parallelle lijnen in de lengte en een golvende lijnen structuur met het zogenaamde ‘engine turning’ effect in de horizontale doorsnede, een vettige tot doffe glans en hardheid zijn kenmerken die deze imitaties delen met natuurlijk ivoor. Gelukkig zijn er nog wel een paar belangrijke verschillen, zodat identificatie zeker mogelijk is:

  • De imitatie heeft een veel grovere lijnstructuur in het zogenaamde ‘engine turning’ effect 
  • Brekingsindex: ivoor is 1.540 en de imitatie variant 1.570
  • Soortelijke massa (SM): ivoor heeft een SM tussen de 1.70 en 2.00 en de imitatie variant heeft een hydrostatisch SM van 1.24
  • Ze zijn gemaakt van polyester en hebben een laag smeltpunt wat ervoor zorgt dat het polijsten een echte uitdaging is.1
Bron: Gems & Gemology Fall 2019

Opaal

Wie raakt er niet verdwaald in het kleurenspel van de vurige, kleurrijke opaal? De aantrekkingskracht van de steen stijgt zodra er meer kleur in zit. De opaalfamilie bestaat uit verschillende varianten, de ene aantrekkelijker en zeldzamer dan de ander. En ook voor opaal zijn er voldoende imitaties verkrijgbaar, in dit geval gemaakt door Kyocera. In de variant van Kyocera ontbreekt de zo herkenbare ‘slangenhuid’ en ‘zuilvormige’ structuur van synthetische opaal. Dus het is opletten geblazen, gelukkig zijn er nog andere criteria die dit materiaal als imitatie ontmaskeren. 

  • Brekingsindex: opaal tussen 1.37 en 1.47 terwijl de imitatie hoger zit nl. op 1.49
  • Soortelijke massa: opaal 2.00, de imitatie heeft een hydrostatisch SM van 1.35 
  • Geur (pas op destructieve test!): de imitatie brandt snel en geeft een sterk bijtende geur af, een indicatie van aanwezigheid van plastic
  • Infrarood spectrum: Kyocera imitatie is hetzelfde als plastic geïmpregneerd synthetisch opaal met een afwijking (polymeer piek) op 1734 cm-13
Bron: Gems & Gemology Spring 2018

Turkoois

De mooie blauwe en blauwgroene kleuren van de turkoois zijn al eeuwenlang favoriet. Al in het oude Egypte (rond 5.500 BC) werd turkoois gebruikt in sieraden. Het was de eerste edelsteen, zover bekend, welke gebruikt is in een sieraad. En ook in die tijd werden er al imitaties van turkoois gemaakt. Bekend zijn de turkooisblauwe faience (type aardewerk dat bedekt wordt met tin-glazuur) figuurtjes uit die tijd.

In 1970 introduceerde Gilson (van o.a. de synthetische opaal, smaragd en lapis) de imitatie turkoois. Mijn eerst ervaring met imitatie is alweer wat jaren geleden tijdens mijn eerste bezoek aan de stenenbeurs in Quartzsite, Arizona. Ik zag daar letterlijk broden turquoise en bloedrood materiaal liggen, toen nog onwetend over imitatie turkoois en bloedkoraal. Het was mijn vuurdoop en ik kan dat beeld nog steeds oproepen. Maar hoe herken je nu imitatie turkoois?

Identificatie

  • Brekingsindex: turkoois en synthetische turkoois ligt tussen 1.610 en 1.650, imitaties howliet tussen 1.586 een 1.605 en magnesiet tussen 1.509 en 1.700
  • Matrix aders: in turkoois zijn de aders grilliger van vorm en liggen ze iets lager dan de turkoois edelsteen en in synthetische variant is de matrix gelijkmatig en op gelijke hoogte van het synthetische materiaal. Het zijn minimale verschillen maar als je met een loupe kijkt is het zeker zichtbaar
  • Soortelijke massa: natuurlijk en synthetisch turkoois tussen 2.38 en 2.88, imitaties howliet 2.45 tussen 2.58 en magnesiet tussen 3.00 en 3.20
  • Magnetisch: natuurlijk turkoois kan dankzij het kopergehalte (CuAl6(PO4)4(OH)8·4(H2O)) door een sterke magneet opgetild of gesleept worden, een (glas)imitatie doet dit over het algemeen niet.

Geïmpregneerde turkoois, om turkoois te stabiliseren of steviger te maken kan de turkoois behandeld zijn met wax of plastic.4

  • De brekingsindex van dit materiaal is afhankelijk van de behandeling en ligt tussen de 1.56 tot 1.60
  • Vlekkerige oppervlakte maar pas op dit komt ook voor bij de synthetische turkoois
  • Soortelijke massa: tussen 1.80 en 2.60
  • Verhitting (destructief!): een smeltreactie kan aangeven dat het om wax of plastic behandeling gaat.4
Bron GIA.edu

Mocht je een van deze imitaties tegen komen, dan wens ik je veel plezier en succes met de identificatie.

Kanttekening: 

Imitatie of simulant: natuurlijke edelsteen of door de mens gemaakt edelsteenmateriaal dat een andere edelsteen nabootst en gebruikt kan worden als een vervanger. De imitatie heeft een andere chemische samenstelling, kristalstructuur en optische en fysieke kenmerken. De meest beroemde is misschien wel de rode spinel in de staatskroon van Groot-Brittannië die jarenlang voor robijn is door gegaan of de kleurloze cubic zirconia die uiterlijke gelijkenissen heeft met diamant). 

Synthetisch edelsteen materiaal: is materiaal dat in een laboratorium is ontwikkeld en dezelfde chemische en fysieke eigenschappen heeft als de natuurlijke edelsteen.4

Bronvermelding:

Gems & Gemology, Lab Notes Hanyue and Xiaoyan Yu, Fall 2019

GIA.edu An introduction to simulants or imitation gem materials, Robert Weldon

3 Gems & Gemology, Lab Notes Nathan Renfro and James E. Shigley, Spring 2018

4 GIA Gem Identification, Lab Manual.