Hoe herken je de imitatie?

Soms verbaast het mij dat er imitaties zijn van edelsteen soorten die niet heel kostbaar zijn. Zoals rhodochrosiet bijvoorbeeld, en dan niet de mooie transparante variant, maar het roze familielid met de witte banden of slierten. Een mooie steen maar je verwacht hem niet meteen op de lijst imitaties. Maar hoe hoe herken je nu een imitatie. In dit artikel breng ik een aantal voor het voetlicht.

Rhodochrosiet

De belangrijkste vindplaats en producent van de mooie, roze, natuurlijke rhodochrosiet, ook wel bekend onder de handelsnaam Inca Rose, is Argentinië. Het is dan ook niet verwonderlijk dat rhodochrosiet de nationale edelsteen is van het vaderland van onze koningin Maxima.

De Sweet Home mijn in Colorado was een andere bekende rhodochrosiet mijn en leverancier van de grootste kristallen. Deze zijn geliefd bij menig verzamelaar. Helaas is deze mijn gesloten. De edelsteen vind je nog in landen als Zuid-Afrika, Peru, Australië, Roemenië, Spanje, Rusland, Mexico, Japan, China en Montana (USA). 

Imitaties van deze roze edelsteen bestaan al langer, vaak zijn ze van glas. Glas was tot recent het beste materiaal om de herkenbare banden in te maken. De glasimitatie is eenvoudig te onderscheiden van het echte materiaal. Kijk goed naar onder andere de kleur, glans, transparantie en brekingsindex, alhoewel de luchtbellen zijn misschien wel de echte weggever dat het om glas gaat in plaats van rhodochrosiet. 

Niet zo lang geleden is er een nieuwe imitatie rhodochrosiet op de markt gekomen, deze lijkt veel op de natuurlijke variant. De imitatie is gevonden op de edelstenenmarkt in Wuzhou, Guangxi, China en is gemaakt van geperst gibbsiet en calciet poeder (met een korrelige structuur). Hoe beoordeel je nu of het rhodochrosiet of deze imitatie is.

Identificatie

  • Kleur: rhodochrosiet is meer oranjeroze en de imitatie is roze
  • Witte banden: rhodochrosiet heeft onregelmatige (meer kartelig) banden en in de imitatie zijn deze vloeiend en regelmatig
  • Glans: rhodochrosiet heeft een glasglans en de imitatie een doffere, harsachtige glans
  • Brekingsindex: rhodochrosiet in het oranjeroze deel is 1.60 en in de witte banden 1.63. In de imitatie is de brekingsindex in het roze deel 1.56 en in de witte banden 1.50 / 1.511
  • Magnetisch: natuurlijke rhodochrosiet kan dankzij het mangaangehalte door een sterke magneet opgetild of gesleept worden, een (glas)imitatie doet dit over het algemeen niet.
Bron: Gems & Gemology, Fall 2019

Ivoor

De tijd dat we olifanten opjaagden en hun ivorenslagtanden zonder problemen legaal verkochten, ligt (gelukkig) ver achter ons. De liefhebber van de mooi gebronsde witte kleur heeft nu vooral de keuze uit mammoet-ivoor, been of een imitatie. Er zijn twee nieuwe harsachtige ivoor-imitaties op de markt gekomen. Deze staan bekend onder de namen Arvorin Plus en Resin-Ivory+S. Ze zien er mooi uit en hebben kenmerken van echt ivoor. Deze imitaties zijn ontdekt in respectievelijk een biljart- en gitaarwinkel. De herkenbare lijnen van het echte olifanten en mammoet ivoor vind je ook in deze imitaties.

Identificatie

Door de vele overeenkomsten is het identificeren van deze imitaties geen eenvoudige opgave. De kleur, parallelle lijnen in de lengte en een golvende lijnen structuur met het zogenaamde ‘engine turning’ effect in de horizontale doorsnede, een vettige tot doffe glans en hardheid zijn kenmerken die deze imitaties delen met natuurlijk ivoor. Gelukkig zijn er nog wel een paar belangrijke verschillen, zodat identificatie zeker mogelijk is:

  • De imitatie heeft een veel grovere lijnstructuur in het zogenaamde ‘engine turning’ effect 
  • Brekingsindex: ivoor is 1.540 en de imitatie variant 1.570
  • Soortelijke massa (SM): ivoor heeft een SM tussen de 1.70 en 2.00 en de imitatie variant heeft een hydrostatisch SM van 1.24
  • Ze zijn gemaakt van polyester en hebben een laag smeltpunt wat ervoor zorgt dat het polijsten een echte uitdaging is.1
Bron: Gems & Gemology Fall 2019

Opaal

Wie raakt er niet verdwaald in het kleurenspel van de vurige, kleurrijke opaal? De aantrekkingskracht van de steen stijgt zodra er meer kleur in zit. De opaalfamilie bestaat uit verschillende varianten, de ene aantrekkelijker en zeldzamer dan de ander. En ook voor opaal zijn er voldoende imitaties verkrijgbaar, in dit geval gemaakt door Kyocera. In de variant van Kyocera ontbreekt de zo herkenbare ‘slangenhuid’ en ‘zuilvormige’ structuur van synthetische opaal. Dus het is opletten geblazen, gelukkig zijn er nog andere criteria die dit materiaal als imitatie ontmaskeren. 

  • Brekingsindex: opaal tussen 1.37 en 1.47 terwijl de imitatie hoger zit nl. op 1.49
  • Soortelijke massa: opaal 2.00, de imitatie heeft een hydrostatisch SM van 1.35 
  • Geur (pas op destructieve test!): de imitatie brandt snel en geeft een sterk bijtende geur af, een indicatie van aanwezigheid van plastic
  • Infrarood spectrum: Kyocera imitatie is hetzelfde als plastic geïmpregneerd synthetisch opaal met een afwijking (polymeer piek) op 1734 cm-13
Bron: Gems & Gemology Spring 2018

Turkoois

De mooie blauwe en blauwgroene kleuren van de turkoois zijn al eeuwenlang favoriet. Al in het oude Egypte (rond 5.500 BC) werd turkoois gebruikt in sieraden. Het was de eerste edelsteen, zover bekend, welke gebruikt is in een sieraad. En ook in die tijd werden er al imitaties van turkoois gemaakt. Bekend zijn de turkooisblauwe faience (type aardewerk dat bedekt wordt met tin-glazuur) figuurtjes uit die tijd.

In 1970 introduceerde Gilson (van o.a. de synthetische opaal, smaragd en lapis) de imitatie turkoois. Mijn eerst ervaring met imitatie is alweer wat jaren geleden tijdens mijn eerste bezoek aan de stenenbeurs in Quartzsite, Arizona. Ik zag daar letterlijk broden turquoise en bloedrood materiaal liggen, toen nog onwetend over imitatie turkoois en bloedkoraal. Het was mijn vuurdoop en ik kan dat beeld nog steeds oproepen. Maar hoe herken je nu imitatie turkoois?

Identificatie

  • Brekingsindex: turkoois en synthetische turkoois ligt tussen 1.610 en 1.650, imitaties howliet tussen 1.586 een 1.605 en magnesiet tussen 1.509 en 1.700
  • Matrix aders: in turkoois zijn de aders grilliger van vorm en liggen ze iets lager dan de turkoois edelsteen en in synthetische variant is de matrix gelijkmatig en op gelijke hoogte van het synthetische materiaal. Het zijn minimale verschillen maar als je met een loupe kijkt is het zeker zichtbaar
  • Soortelijke massa: natuurlijk en synthetisch turkoois tussen 2.38 en 2.88, imitaties howliet 2.45 tussen 2.58 en magnesiet tussen 3.00 en 3.20.

Geïmpregneerde turkoois, om turkoois te stabiliseren of steviger te maken kan de turkoois behandeld zijn met wax of plastic.4

  • De brekingsindex van dit materiaal is afhankelijk van de behandeling en ligt tussen de 1.56 tot 1.60
  • Vlekkerige oppervlakte maar pas op dit komt ook voor bij de synthetische turkoois
  • Soortelijke massa: tussen 1.80 en 2.60
  • Verhitting (destructief!): een smeltreactie kan aangeven dat het om wax of plastic behandeling gaat.4
Bron GIA.edu

Mocht je een van deze imitaties tegen komen, dan wens ik je veel plezier en succes met de identificatie.

Kanttekening: 

Imitatie of simulant: natuurlijke edelsteen of door de mens gemaakt edelsteenmateriaal dat een andere edelsteen nabootst en gebruikt kan worden als een vervanger. De imitatie heeft een andere chemische samenstelling, kristalstructuur en optische en fysieke kenmerken. De meest beroemde is misschien wel de rode spinel in de staatskroon van Groot-Brittannië die jarenlang voor robijn is door gegaan of de kleurloze cubic zirconia die uiterlijke gelijkenissen heeft met diamant). 

Synthetisch edelsteen materiaal: is materiaal dat in een laboratorium is ontwikkeld en dezelfde chemische en fysieke eigenschappen heeft als de natuurlijke edelsteen.4

Bronvermelding:

Gems & Gemology, Lab Notes Hanyue and Xiaoyan Yu, Fall 2019

GIA.edu An introduction to simulants or imitation gem materials, Robert Weldon

3 Gems & Gemology, Lab Notes Nathan Renfro and James E. Shigley, Spring 2018

4 GIA Gem Identification, Lab Manual.

Golden South Sea Pearl: Een joint venture tussen mens en natuur

‘Alleen als je van je werk je passie maakt, ontstaan de mooiste parels’ vertelt de eigenaar van Jewelmer een parelfarm uit de Filippijnen. Om één top goudkleurige zuidzee parel te laten groeien, moet je 5 jaar geduld hebben en de oester met alle zorg omkleden. En dan nog weet je niet wat het uiteindelijke resultaat van de inspanningen van vandaag gaan zijn. En toch hebben alle medewerkers op deze farm maar één doel voor ogen: de perfecte parel. Een joint venture tussen mens en natuur.

Een ‘golden lipped’ oester

Het proces om deze goudkleurige parel te kweken begint met het zoeken van de zogenaamde ‘gold lipped’ oester want alleen deze oester is in staat om parels in deze kleur te produceren. Een zoektocht die tijdkost want slechts maar 1% van de oesters die in het wild leven, zijn gold lipped. Zodra deze oester gevonden is begint het proces van het kweken van de perfecte parel. Een proces dat minimaal 5 jaar gaat duren en in het meest gunstige geval een goudkleurige zuidzee parel oplevert.

Gold lipped oester

Samenwerking tussen natuur en mens

Techniek, locatie en een goede oester zijn elementen die helpen om tot een goed resultaat te komen, maar de allerbelangrijkste is misschien wel de weersomstandigheden en de gezondheid van de planeet. De parel is een van de indicatoren die aangeven hoe het met de gezondheid van onze aarde en het milieu gaat. De parels verdwijnen zodra de planeet ziek is. Belangrijkste is een goede balans in het ecosysteem. Deze video geeft een mooi inkijkje hoe het er op een parelfarm toegaat en hoe bijzonder een gekweekte parel is. Een mooie samenwerking tussen de oester en de mens.

Het verhaal achter het Zip collier van Van Cleef & Arpels

De Duchess of Windsor, Wallis Simpson, houdt van juwelen. Haar echtgenoot, de voormalige koning Edward VIII, heeft haar gedurende hun relatie vaak met de mooiste juwelen van uiteenlopende juwelenhuizen en designers weten te verrassen.
Het is rond 1938, dat Duchess of Windsor bij haar favoriete couturier, Elsa Schiaparelli, in aanraking komt met een japon waarin een noviteit uit die tijd is verwerkt, de ritssluiting. Dit gegeven is op zich niet ongewoon aangezien ook in de mode de technieken voor comfortabele kleding zich in die tijd ook steeds verder ontwikkelen. Geïnspireerd door deze ritssluiting fantaseert ze over een collier dat op meerdere manieren gedragen kan worden. De basis voor het ‘Zip collier’ van Van Cleef & Arpels is geboren.

De japon als inspiratiebron

Maar het meest bijzondere van deze ontdekking is dat het verhaal gaat dat de Duchess, tijdens een van haar bezoeken aan het juwelenhuis Van Cleef & Arpels, de toenmalige Creative Director, sprak. Ze vertelde Renée Puissant over een idee om de ritssluiting als inspiratie te gebruiken voor een change juweel. Met deze ritssluiting techniek zou een collier getransformeerd kunnen worden naar een armband. Een geniaal idee maar zou het juwelenhuis toen al vermoed hebben hoe complex dit idee was?

Bijzonder tijdloos juweel

De ontwikkeling van de techniek voor dit bijzondere juweel nam meer dan 10 jaar in beslag voordat het geschikt was om in een collier te gebruiken. Zouden de ontwerpers van Van Cleef & Arpels tijdens dit proces al vermoed hebben dat het ritssluiting collier, een technisch hoogstandje, tot een iconisch juweel zou leiden? Of zou dit besef pas gaande weg zijn ontstaan. Feit is dat de jarenlange inspanningen tot een iconisch juweel hebben geleid, passend in elk tijdsbeeld. Het ‘Zip collier’, is gemaakt van goud en bezet met de mooiste edelstenen. Een tijdloos, bijzonder juweel. Het bekijken van dit uitzonderlijke verhaal in de video van Van Cleef & Arpels is zeker de moeite waard.

Geboortesteen juni: Maansteen

Geboortesteen juni: Maansteen

Maansteen armband

Als je in de maand juni geboren bent, heb je geluk want er zijn wel drie geboortestenen in deze maand. Maansteen is één van de drie, de andere twee zijn de parel en alexandriet.

De maansteen is lid van de Veldspaat groep waaronder ook labradoriet en zonnesteen vallen. Iedereen kent wel de kleurloze maansteen met adularescence, die blauw witte glans. Officieel is deze maansteen eigenlijk een witte labradoriet, maar in de volksmond praten we over maansteen en soms ook over regenboog maansteen.

Maansteen in verschillende kleuren

Maansteen bestaat in verschillende kleuren zoals wit maar ook in groen, grijs, geel en oranje. Soms herken je ze al aan hun zilverachtige glans, maar het kan ook zijn dat die wegvalt tegen de kleur van de steen dan is het moeilijker om in een keer te zien of het om een maansteen gaat. Wil je zeker weten dat je een maansteen in handen hebt dan zal dat door een edelsteenkundige onderzocht moeten worden met verschillende testen (zoals bijvoorbeeld een onderzoek met de loep, de berekeningsindex berekenen met de refractometer en een nader onderzoek onder de microscoop).

Hoe hou je je maansteen mooi

De maansteen heeft een hardheid van 6 to 6,5 op de schaal van Mohs. Draag jij je maansteen veel? Dan kan hij dof worden, dat kan opgelost worden als door de steen te laten polijsten zodat hij weer gaat glansen, als je een adularescence maansteen hebt moet je wel oppassen dat die laag er niet af gepolijst wordt.

Vindplaatsen

De maansteen komt op op verschillende locatie in de wereld voor. India en Sri Lanka zijn misschien wel de twee belangrijkste landen waar maansteen gevonden wordt, maar ook in Brazilië, Myanmar, Verenigde Staten en Tanzania zijn er vindplaatsen.

Historie

Volgens de Hindu mythologie bestaat de maansteen volledig uit maanstralen, kun je voorstellen hoeveel energie ze hebben.

Spirituele maansteen

Naast geboortesteen voor de maand juni staat de witte maansteen ook voor een nieuw begin en dat hij geluk brengt. De mooie steen wordt ook geassocieerd met liefde en passie en hij schijnt ook goed te zijn voor de vruchtbaarheid.

Maansteen in de sterren

De maansteen vind je bij meerdere sterrenbeelden, ben je een Kreeft, Schorpioen of Weegschaal? Dan is dit een van de stenen die bij je past. Veel plezier met de mooie maansteen.

La Peregina de beroemdste parel?

Dinsdag 19 mei horen we het. Dan geeft Rui Galopim de Carvalho uitsluitsel over welke parel het beroemdste is. Veel zullen de parel van Liz Taylor in gedachte hebben. Voor een beetje parelkenner en liefhebber zal dit de bekendste en misschien wel de beroemdste parel zijn. Het is in ieder geval een prachtige parel, mooi van formaat en kleur. Maar los van deze parel zal hij zo als gewoonlijk ook veel te vertellen hebben over andere beroemde parels. Een must follow als je tijd hebt. Aanmelden kan via Facebook.

Session 1: 10 AM Lisbon
https://us02web.zoom.us/…/register/WN_vMLjuCncQs-Xq8ky8o1Wfg

Session 2: 6 PM Lisbon
https://us02web.zoom.us/…/register/WN_HAHT524hQsmvTdnXCGpKFA

Er zijn dinsdag 19 mei 2 sessies een in de ochtend om 11.00 en een in de avond om 19.00 Nederlandse tijd.